VƯỜN RỪNG

Trong vài trăm năm trở lại đây, ngành nông nghiệp gần như chỉ tập trung nghiên cứu và khai thác cây ngắn ngày, đến mức dân số thế giới phần lớn là phụ thuộc vào chúng. Người ta đã quên rằng việc trồng cây ngắn ngày trên quy mô lớn là không bền vững, bởi vì để trồng chúng, ta phải tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ.

Chúng ta cần phải chuyển sang trồng cây lâu năm, cho dù đó là những loại cây thân gỗ (trồng cây quả hạch thay cho ngũ cốc) hoặc cây nhỏ hơn như hành. Nói cách khác, chúng ta chuyển sang làm nông lâm kết hợp.

Chăm sóc cây lâu năm đỡ mất công hơn cây ngắn ngày, bởi vì bạn chỉ phải trồng một lần, sau đó thì chúng sẽ tự chăm sóc bản thân. Cây lâu năm chống chịu sâu hại, bệnh dịch, sự bất thường của thời tiết hằng năm tốt hơn cây ngắn ngày.

Sản phẩm của cây lâu năm thường có nhiều dinh dưỡng hơn bởi vì bộ rễ của chúng lớn hơn, có thể lấy nhiều dưỡng chất từ đất hơn.

Để hoạt động trồng trọt được bền vững, ta cũng cần phải thay đổi cách nghĩ. Nông nghiệp cứ quan niệm rằng mét vuông đất nào cũng phải cho ra nông sản – một lối nghĩ sai lầm và không bền vững.

Hệ thống trồng trọt chỉ thực sự bền vững khi có riêng một phần đất cho các loại cây mang chức năng “hệ thống” – loại cây giúp tăng cường sức khỏe và khả năng chống chịu của toàn thể (bất kể chúng có cho ra nông sản hay thực phẩm không). Thông thường, đó là những loại cây cố định đạm (không cần phải bón phân đạm cho đất) và cây kháng sâu hại, bệnh dịch bằng cách thu hút các loài ăn thịt sâu hại hoặc phát ra mùi hương đánh lạc hướng sâu hại.

Bền vững nhất là hệ thống tuần hoàn khép kín, không bổ sung chất dinh dưỡng từ bên ngoài, và hệ thống sẽ tự cấp dưỡng cho mình. Vườn rừng là một ví dụ.

Cái khó khi làm vườn rừng là bạn cần phải nhìn xa, xa đến mức nào thì còn tùy vào quy mô và loại cây trồng. Một số loại cây mất nhiều năm mới trưởng thành, nên bạn sẽ không thu hoạch được gì nhiều trong mấy năm đầu (đó là lý do người ta ít làm vườn kiểu này)

Trích từ cuốn sách “Sống không cần tiền, trang 206-207
Vườn rừng